Fries vwo 2025 – tijdvak 1

36 vragen

1. Ynlieding
2. Vraag 1: Wat is it ferbân tusken de alinea’s 1 en 2?
3. Vraag 2: Wat is neffens de tekst in ferskil tusken it Hokkyn en de twa Keniaanske minderheidstalen op it mêd fan spraakoersettingen?
4. Vraag 3: Fan watfoar foarm fan byldspraak is yn dit sinpart sprake?
5. Vraag 4: Wat is it ferbân tusken de alinea’s 3 en 4?
6. Vraag 5: Sitearje in sin út alinea 4 én in sin út alinea 6 dy’t in omskriuwing fan dy technology jout.
7. Vraag 6: Lis op grûn fan de tekst yn eigen wurden út wat ‘emergence’ betsjut.
8. Vraag 7: Lis yn eigen wurden de ferliking tusken AI en it minsklik brein út sa’t dat yn alinea 8 foarsteld wurdt.
9. Vraag 8: Jou de tekoartkommingen dy’t LLM’s op dit stuit hawwe en de gefolgen dêrfan yn ûndersteand skema wer.
10. Vraag 9: Ta hokker gefolgen kinne flaters yn oersettingen troch oersetmasinen liede?
11. Vraag 10: Wat binne neffens Zuidema maatregels om LLM’s regulearje te kinnen?
12. Vraag 11: Hokker konkreet foarbyld fan takomstmuzyk wurdt yn de tekst werjûn?
13. Vraag 12: Wat is de funksje fan de lêste alinea?
14. Vraag 13: Yn hokker fiif alinea’s wurdt yngien op de negative kanten fan taalmodellen?
15. Vraag 14: Wurdt yn de tekst antwurd jûn op dy fraach as “dêr” ferwiist nei de selslearende taalmodellen?
16. Vraag 15: Wurdt yn de tekst antwurd jûn op dy fraach as “dêr” ferwiist nei it takomstbyld dat alle minsken inoar ferstean kinne?
17. Vraag 16: Ferklearje de titel.
18. Vraag 17: Watfoar tekstsoarte is ‘Hiel de wrâld yn dyn memmetaal’?
19. Vraag 18: Hokker twa funksjes passe by de ynlieding boppe de tekst?
20. Vraag 19: Wat wurdt mei “soks” yn rigel 11 bedoeld?
21. Vraag 20: Wat wurdt mei “soks” yn rigel 19 bedoeld?
22. Vraag 21: Lis yn eigen wurden út wêrom’t de skriuwer hjir it wurd “benammen” (r. 21) brûkt.
23. Vraag 22: Wat is it doel dêr't de skriuwer nei ferwiist?
24. Vraag 23: Lis út hokker twa kanten oft dêrmei bedoeld wurde.
25. Vraag 24: Lis yn eigen wurden út wat it gefolch fan dy byldfoarming is.
26. Vraag 25: Wêr docht út bliken dat de “negative konnotaasjes” (r. 72 en 73) yn de deistige praktyk ek ta utering kamen?
27. Vraag 26: Wurdt der al of net in definysje jûn fan ‘negative assimilaasjepolityk’ yn alinea 10?
28. Vraag 27: Wat is it ferbân tusken de alinea’s 7 oant en mei 10 en alinea 11?
29. Vraag 28: Hokker trije foarbylden wurde neamd om de marzjinalisearring fan de Fryske skiednis te yllustrearjen?
30. Vraag 29: Yn hokker eardere alinea wurdt de befêstiging fan dy ferplichtingen beneamd?
31. Vraag 30: Hokker seis partijen hawwe neffens de skriuwer ferantwurdlikheid as it giet om it fertellen fan it ferhaal fan Fryslân?
32. Vraag 31: Hokker bewearing jout it ferbân tusken de tekstparten it bêste wer?
33. Vraag 32: Sitearje út dat tekstpart de sin dêr’t it antwurd al ymplisyt yn sit.
34. Vraag 33: Watfoar stylfiguer wurdt brûkt yn de titel?
35. Vraag 34: Wat binne de wichtichste doelen fan de skriuwer?
36. Ofsluting