Biologie havo 2026 – tijdvak 1

45 vragen

1. Instructie vooraf
2. Vraag 1: Welk van de onderstaande respirogrammen is een juiste weergave van haar ademhaling direct na het fietsen?
3. Vraag 2: Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak juist of onjuist is.
4. Vraag 3: Welk deel van haar autonome zenuwstelsel is het meest actief tijdens het fietsen? En wat is het effect hiervan op de doorbloeding van haar darmen?
5. Vraag 4: Verklaar waardoor de bloeddruk stijgt als het slagvolume toeneemt.
6. Vraag 5: Waardoor gaan cellen over op de productie van melkzuur?
7. Vraag 6: Wat gebeurt er met het gevormde melkzuur?
8. Vraag 7: Verklaar waardoor de concentratie van anorganische stoffen van het water stroomafwaarts toeneemt.
9. Vraag 8: Geef twee verklaringen waardoor de schaduw verhindert dat algenbloei in een beek optreedt.
10. Vraag 9: Verklaar dat deze lichaamsvorm functioneel is.
11. Vraag 10: Teken het beschreven voedselweb en geef de energiestroom aan
12. Vraag 11: Verandert tijdens de metamorfose het genotype van de beekprik? En verandert de genexpressie?
13. Vraag 12: Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak juist of onjuist is.
14. Vraag 13: Wat is in het onderzoek (afbeelding 2) de afhankelijke variabele?
15. Vraag 14: Teken de grafiek van de relatie tussen zuurstofconcentratie en overleving van volwassen beekprikken
16. Vraag 15: Verklaar hoe vispassages de overlevingskansen van een populatie beekprikken vergroten.
17. Vraag 16: Laat met een berekening zien dat in 2000 ten opzichte van 1977 het aantal lager en het percentage hoger is
18. Vraag 17: In welke regels staat de zin die de hypothese bevat die wordt ondersteund door het onderzoek?
19. Vraag 18: Hoe groot is de kans dat de dochter op volwassen leeftijd geen slagtanden zal krijgen?
20. Vraag 19: Wat is de verhouding tussen vrouwelijke en mannelijke nakomelingen doordat het allel letaal is?
21. Vraag 20: Verklaar waardoor een populatie met een kleine genenpool meer kans heeft om uit te sterven dan een populatie met een grote genenpool.
22. Vraag 21: Verklaar hoe het aantal soorten in een bos kan toenemen als er struiken uit de grond gerukt worden.
23. Vraag 22: Noteer twee processen waardoor mineralen uit de bodem kunnen verdwijnen.
24. Vraag 23: Welke uitspraak is juist over monocultuur en strokenteelt?
25. Vraag 24: Beschrijf een veld-experiment waarmee dit onderzocht kan worden.
26. Vraag 25: Leg dit uit met behulp van de stikstofkringloop. Gebruik je informatieboek.
27. Vraag 26: Welke vorm van symbiose is een mycorrhiza? En welk type voedingsstoffen krijgt de schimmel van de plant?
28. Vraag 27: Schrijf de letters P, Q, R en S onder elkaar. Noteer het bijbehorende molecuul erachter.
29. Vraag 28: Leg uit hoe een mutatie bij de ziekteverwekker ertoe kan leiden dat de plant wel geïnfecteerd kan worden.
30. Vraag 29: Noteer of op deze plaatsen wel of geen koolhydraatvertering en eiwitvertering plaatsvindt
31. Vraag 30: Geef twee oorzaken waardoor de darmverkorting bijdraagt aan een verminderde vetresorptie.
32. Vraag 31: Leg uit dat de klieren in de maagwand na de operatie nauwelijks maagzuur produceren.
33. Vraag 32: Neemt bij het dumpingsyndroom de bloeddruk toe of af? En de osmotische waarde van het bloed toe of af?
34. Vraag 33: In welk deel of welke delen van het DNA zullen verschillen aanwezig zijn tussen het DNA van de vier soorten giraffen?
35. Vraag 34: Hoe kan zonder DNA-analyse vastgesteld worden dat de verschillende populaties tot verschillende soorten behoren?
36. Vraag 35: Welke stamboom geeft de afstamming juist weer?
37. Vraag 36: Schrijf de nummers 1, 2 en 3 onder elkaar. Noteer erachter of de bijbehorende uitspraak juist of onjuist is.
38. Vraag 37: Noteer erachter of het bijbehorende proces leidt tot een mechanische of tot een chemische barrière
39. Vraag 38: Noteer de effecten van mediatoren op de bloedvaten bij een ontstekingsreactie
40. Vraag 39: Noteer welke cellen van het afweersysteem antistoffen produceren.
41. Vraag 40: Welk type immuniteit ontstaat doordat de koeien antistoffen krijgen toegediend? En leidt dit tot de vorming van geheugencellen?
42. Vraag 41: Welke tekening geeft de werking van een antistof en een macrofaag op de juiste manier weer?
43. Vraag 42: Welk organel bevat de werkzame enzymen waarmee de bacterie na fagocytose vernietigd wordt?
44. Vraag 43: Waarom wil men het antibioticagebruik in de veeteelt terugdringen?
45. Einde van het examen