Biologie havo 2026 – tijdvak 2

48 vragen

1. Instructies vooraf
2. Vraag 1: Welke fysische barrière is dit? En welke (bio)chemische barrière?
3. Vraag 2: Welke vorm van symbiose is het meest passend bij de symbiose die optreedt in het neusslijmvlies? En welke bij die in het inwendig milieu?
4. Vraag 3: Verklaar op celniveau waardoor zo’n virusinfectie de kans op binnendringen van de pneumokokbacterie vergroot.
5. Vraag 4: Welke factor wordt groter door de slijmvorming? En hoe verandert dat de diffusiesnelheid?
6. Vraag 5: Waar bevindt zich het ademcentrum?
7. Vraag 6: Beoordeel de uitspraken over stressreacties als juist of onjuist.
8. Vraag 7: In welk type bloedvaten trekken spiertjes samen?
9. Vraag 8: Wat zit er in het vaccin?
10. Vraag 9: Verklaar hoe de grote hoeveelheid bladafval op de bodem leidt tot zuurstofarme omstandigheden.
11. Vraag 10: Wanneer vindt zuurstofverbruik in de wortels plaats?
12. Vraag 11: Wordt de osmotische waarde van de bladcellen hoger of lager door de uitscheiding van zouten? En via welke vorm van transport worden zout-ionen uitgescheiden?
13. Vraag 12: Geef de biologische term voor een soort die zich door menselijk toedoen vestigt buiten zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied.
14. Vraag 13: Beredeneer hoe eutrofiëring zou kunnen bijdragen aan de verdringing van T. testudinum door H. stipulacea. Geef hierbij aan wat eutrofiëring is, en wat de rol is van licht bij de verdringing.
15. Vraag 14: Noteer twee abiotische factoren die in beide onderzoeksgebieden gelijk moeten zijn om de diversiteit aan vissen te kunnen vergelijken.
16. Vraag 15: Beoordeel of de uitspraken wel een conclusie of geen conclusie kunnen zijn uit de resultaten in tabel 1.
17. Vraag 16: Verklaar hoe het versterkt broeikaseffect kan leiden tot aantasting van de natuur van Bonaire.
18. Vraag 17: Noteer de producenten en de ecologische relatie tussen de kleine walvissoorten en de inktvis.
19. Vraag 18: Tot welke orde of ordes van consumenten behoort de orka volgens deze informatie?
20. Vraag 19: Beoordeel de uitspraken over de stamboom van tandwalvissen als juist of onjuist.
21. Vraag 20: Beredeneer hoe de zwempositie van de oma’s de overlevingskans van de populatie orka’s vergroot.
22. Vraag 21: In welke van deze delen worden enzymen toegevoegd aan de voedselbrij die betrokken zijn bij de eiwitafbraak? Noteer deze delen.
23. Vraag 22: Beoordeel de uitspraken over aminozuren als juist of onjuist.
24. Vraag 23: Verklaar waardoor essentiële aminozuren in de voeding aanwezig moeten zijn.
25. Vraag 24: Beoordeel de uitspraken over de tabel als juist of onjuist.
26. Vraag 25: Leg uit hoe een tekort aan hemoglobine kan leiden tot vermoeidheid.
27. Vraag 26: In welk deel van de nieren is de bloeddruk het hoogst?
28. Vraag 27: Is de mutatie een genoommutatie of een puntmutatie? En is er bij de selectie van de mutante bacterie sprake van kunstmatige of natuurlijke selectie?
29. Vraag 28: Is het B12-voedingssupplement wel of niet veganistisch? Licht je antwoord toe.
30. Vraag 29: Leg de stelling van Michael uit aan de hand van de energiestroom door de voedselketen.
31. Vraag 30: Beoordeel de uitspraken van Isa, Kate en Mounir als juist of onjuist.
32. Vraag 31: In welke volgorde vinden deze processen plaats?
33. Vraag 32: Wie zou geschikt kunnen zijn als bloeddonor voor een Vel-negatieve persoon? En wie zou geschikt kunnen zijn als bloeddonor voor een Vel-positieve persoon?
34. Vraag 33: Wat is in reactie 1 het substraat en wat is het enzym?
35. Vraag 34: Is in de tabel de nucleotidevolgorde van DNA of van RNA weergegeven?
36. Vraag 35: Verklaar hoe de mutatie in het tyrosinase-gen ertoe leidt dat de gevormde tyrosinase korter is.
37. Vraag 36: Leg uit hoe bij een heterozygote kat het niet-gemuteerde allel tot uiting komt in het fenotype.
38. Vraag 37: Verklaar op molecuulniveau waardoor de enzymactiviteit afneemt als de temperatuur hoger wordt dan de optimumtemperatuur.
39. Vraag 38: Beoordeel de uitspraken over de kleuringen als juist of onjuist.
40. Vraag 39: Welke katten moet hij dan kruisen? Noteer de fenotypen.
41. Vraag 40: Beoordeel de uitspraken over vertering en opname van koolhydraten als juist of onjuist.
42. Vraag 41: De vorming van fructaan uit monosachariden is een voorbeeld van
43. Vraag 42: Verklaar op molecuulniveau waardoor in koude nachten nauwelijks fructaan wordt omgezet.
44. Vraag 43: Welk gas komt vrij bij de bacteriële omzetting van fructaan? En gebeurt dit onder aerobe of anaerobe omstandigheden?
45. Vraag 44: Leg uit hoe diarree ontstaat door de vorming van monosachariden in de dikke darm.
46. Vraag 45: Beoordeel de uitspraken over de gegevens in het diagram als juist of onjuist.
47. Vraag 46: Hoeveel verschillende geslachten (genera) bevat het mengsel? En hoeveel verschillende soorten?
48. Einde van het examen